Tedavi Amaçlı Kullanım İstisnası (TAKİ) Nedir?

Bazı sağlık sorunlarının tedavisinde kullanılan ilaçlar, WADA (Dünya Dopingle Mücadele Ajansı) Yasaklılar Listesi’nde bulunan etken maddeleri içeriyor olabilir. Bu durumda sporcunun, bu ilaçları kullanmadan önce tabi tutulacağı tedavi sürecini Tedavi Amaçlı Kullanım İstisnası (TAKİ) olarak beyan etmesi ve kullanım için onay alması gereklidir.

TAKİ Uluslararası Standardı 2016 .pdf

Hangi durumlarda TAKİ başvurusu yapmalıyım?

Zaruri olarak, sağlık problemleriniz nedeni ile kullandığınız veya kullanacağınız ilaç Yasaklılar Listesi’nde bulunan bir içeriğe sahipse, kullandığınız ilacı ve ilacı gerektiren sağlık durumunu beyan ederek TAKİ başvurusunda bulunmalısınız. Bunun için öncelikle, kullandığınız veya kullanacağınız ilacın yasaklı bir etken madde içerip içermediğini kontrol etmeniz gerekmektedir.

Gerekli kontrolü, “Sporcu Sağlığı Bilgi Sistemi” mobil uygulamasını kullanarak yapabilirsiniz.

Yasaklı maddeler, kullanımlarının kısıtlandığı durumlar baz alındığında üç kategoriye ayrılmaktadır:

  1. Müsabaka içinde ve dışında yasaklı olmayan maddeler: Bu tür etken maddeler için herhangi bir TAKİ başvurusu yapmanıza gerek yoktur.
  1. Kullanımı her zaman yasaklı olan maddeler (müsabaka içi ve müsabaka dışı): Bu tür etken maddeler için TAKİ başvurusunda bulunmanız gerekmektedir.
  1. Müsabaka içinde kullanımı yasaklı olan maddeler: Bu tür etken maddeler için TAKİ başvurusunda bulunmanız gerekmektedir.

*Kullandığınız/kullanacağınız ilacın yasaklı içeriğe sahip olup olmadığını öğrenmek için “Sporcu Sağlığı Bilgi Sistemi” yasaklı etken madde sorgulama servislerinin yanı sıra taki@tdmk.org.tr e-posta adresi aracılığıyla TDMK (Türkiye Dopingle Mücadele Komisyonu) ile de iletişime geçebilirsiniz.

Yasaklılar Listesi 2017 .pdf

Neden TAKİ başvurusu yapmalıyım?

Tedavi amacıyla kullandığınız bazı ilaçların içeriğinde bulunan etken maddeler, Dünya Dopingle Mücadele Ajansı (WADA) tarafından belirlenmiş Yasaklılar Listesi’nde bulunuyor olabilir. Bu durumda doping kontrolüne tabi tutulursanız, söz konusu yasaklı maddeye doping kontrol örneğinizde rastlanacaktır. TAKİ onayınız olmadığı takdirde, doping kontrol örneğinizde çıkan yasaklı madde nedeniyle, sonucunuz Aykırı Analitik Bulgu olarak kabul edilecek ve hakkınızda disiplin süreci başlatılacaktır.

İlaç tedavisine başlamadan önce nelere dikkat etmeliyim?

  1. Tedavinin detayları hakkında doktorunuzdan bilgi alın. Tedavi süreci, kullanılacak ilaçlar, dozları ve uygulama yolları hakkında bilgi sahibi olun.
  2. “Sporcu Sağlığı Bilgi Sistemi” servisini kullanarak ya da taki@tdmk.org.tr adresine e-posta atarak kullandığınız ilacın yasaklı madde içerip içermediğini kontrol edin.
  3. Müsabaka içi kullanımı yasaklı olan etken maddelerden herhangi birini içeren bir ilaç kullanıyorsanız ve yakın zamanda katılacağınız bir müsabaka var ise, ilacın vücudunuzda kalma süresi ile ilgili bir şüpheniz olması durumunda TAKİ başvurusunda bulunun.
  4. Eğer tedavinizde kullanılacak ilaç yasaklı madde içeriyorsa, doktorunuza yasaklı madde içermeyen alternatif bir tedavi olup olmadığını sorun.
  5. Yasaklı etken maddeyi içermeyen alternatif bir tedavinin mümkün olmadığı veya bu tür tedaviye yanıt alınamadığı durumda, yasaklı maddeyi içeren tedavinin mutlak suretle gerektiğini ispatlayan tıbbi dokümanlarla birlikte TAKİ başvurusunda bulunun.

Lütfen aşağıdan size uygun olan başlığı seçerek yönergeleri takip edin.

Uluslararası Düzeydeki Sporcular

Uluslararası Kayıtlı Doping Kontrol Havuzunda veya Türkiye Dopingle Mücadele Komisyonunun Kayıtlı Doping Kontrol Havuzunda bulunmuş/bulunan; uluslararası federasyonların veya kuruluşların (örn: IOC, IPC) düzenlediği uluslararası müsabakalara katılan sporculardır.

  1. TAKİ başvurumu ne zaman yapmalıyım?

Tedavi amaçlı kullanılması gerekli görülen ilacın yasaklı bir etken madde içermesi durumunda sporcunun, katılacağı bir sonraki müsabakadan en az 30 gün önce ilgili tedavi için TAKİ başvurusu yapması gerekmektedir.

  1. TAKİ onayım hangi durumlarda geçerlidir?

Türkiye Dopingle Mücadele Komisyonundan alınan TAKİ onayı sadece ulusal düzeydeki spor müsabakaları için geçerlidir. Sporcular mevcut TAKİ onaylarını katılacakları büyük organizasyonlara sunabilirler. Bu onayı kabul edip etmeme kararı ilgili organizasyonun TAKİ Kurulu tarafından verilir.

  1. TAKİ başvurumu nereye yapmalıyım?

Uluslararası federasyonun kayıtlı doping kontrol havuzunda bulunan sporcular TAKİ başvurularını, bağlı oldukları uluslararası federasyon aracılığıyla yapmalıdır.

Uluslararası düzeyde olan sporcuların, TDMK kayıtlı doping kontrol havuzunda olsalar dahi, büyük bir organizasyona (örneğin; Olimpiyatlar, Avrupa Şampiyonaları, Dünya Şampiyonaları) katılmaları durumunda ilgili kuruluşa başvuru yapmaları gerekmektedir.

Ayrıca bu sporcuların, Uluslararası düzeyde yapılan TAKİ başvuruları ile ilgili, Türkiye Dopingle Mücadele Komisyonunu da bilgilendirmeleri gerekmektedir.

Uluslararası sporcu olup, ulusal bir müsabakada yarışacak olan sporcuların Uluslararası bir kuruluştan alınmış TAKİ onayı yok ise TDMK’ye başvuru yapması gerekmektedir.

  1. TAKİ başvurumu nasıl yapacağım?

TAKİ onayına ihtiyaç duyan bir sporcu sırasıyla aşağıdaki yönergeleri izlemelidir.

  • Tedavi Amaçlı Kullanım İstisnası Başvuru Formu‘nun indirilmesi,
  • Başvuru formunun sporcu ve doktoru tarafından eksiksiz olarak doldurularak hazır hale getirilmesi,
  • Yasaklı maddenin kullanımının gerekliliğine dair uzman hekim onaylı belgenin temin edilmesi,
  • Hastalığın teşhisi, sporcunun tüm tahlil ve tetkik sonuçlarına ilişkin belgelerin toplanması,
  • Bahsi geçen tıbbi dokümanlar ile beraber başvuru formunun TDMK’ye taki@tdmk.org.tr e-posta adresi veya 0(312) 428 08 36 faks numarası aracılığıyla iletilmesi,

*Belgelerin asılları muhafaza edilmelidir; e-posta yoluyla ibraz edilen belgelerin eksiksiz ve geçerli olduğu durumda tüm belgelerin asıllarının TDMK’ye ulaştırılması gereklidir. Eksik olduğu sonucuna varılan başvurular için ise sporcuya konu hakkında geri bildirim yapılarak başvurusunun geçerli şekilde tamamlanması istenecektir. Islak imzalı başvuru formunuz ve tıbbi dokümanlarınızı ulaştıracağınız adres aşağıda belirtilmiştir.

Şehit Ersan Caddesi, 24/2-5

06680 Çankaya/ANKARA

Ulusal Düzeydeki Sporcular

Ulusal müsabakalarda yarışmayı planlayan; sporculardır.

  1. TAKİ başvurumu ne zaman yapmalıyım?

Tedavi amaçlı kullanılması gerekli görülen ilacın yasaklı bir etken madde içermesi durumunda katılacağınız bir sonraki müsabakadan en az 30 gün önce ilgili tedavi için TAKİ başvurusu yapmanız gerekmektedir.

  1. TAKİ onayım hangi durumlarda geçerlidir?

TDMK tarafından verilen TAKİ onayı ulusal düzeydeki başvurular için geçerlidir.

  1. TAKİ başvurumu nereye yapmalıyım?

Ulusal düzeydeki sporcular TAKİ başvurularını TDMK’ye yapmalıdır.

  1. TAKİ başvurumu nasıl yapacağım?

TAKİ onayına ihtiyaç duyan bir sporcu sırasıyla aşağıdaki yönergeleri izlemelidir.

  • Tedavi Amaçlı Kullanım İstisnası Başvuru Formu‘nun indirilmesi,
  • Başvuru formunun sporcu ve doktoru tarafından eksiksiz olarak doldurularak hazır hale getirilmesi,
  • Yasaklı maddenin kullanımının gerekliliğine dair uzman hekim onaylı belgenin temin edilmesi,
  • Hastalığın teşhisi, sporcunun tüm tahlil ve tetkik sonuçlarına ilişkin belgelerin toplanması,
  • Bahsi geçen tıbbi dokümanlar ile beraber başvuru formunun TDMK’ye taki@tdmk.org.tr e-posta adresi veya 0(312) 428 08 36 faks numarası aracılığıyla iletilmesi,

Belgelerin asılları muhafaza edilmelidir; e-posta yoluyla ibraz edilen belgelerin eksiksiz ve geçerli olduğu durumda tüm belgelerin asıllarının TDMK’ye ulaştırılması gereklidir. Eksik olduğu sonucuna varılan başvurular için ise sporcuya konu hakkında geri bildirim yapılarak başvurusunun geçerli şekilde tamamlanması istenecektir. Islak imzalı başvuru formunuz ve tıbbi dokümanlarınızı ulaştıracağınız adres aşağıda belirtilmiştir.

Şehit Ersan Cad., 24/2-5

06680 Çankaya/ANKARA

Geriye dönük TAKİ başvurusu yapabilir miyim?

Bazı özel durumlarda sporcuya geçmişe dönük TAKİ onayı verilebilir. Bu durumlar aşağıda belirtildiği gibidir.

  • Acil tedavi veya zaruri müdahale gerektiren akut sağlık sorunları söz konusu olduğunda,
  • İstisnai durumlar nedeniyle başvuru değerlendirme sürecinde TAKİ Kurulu nedenli bir aksama olduğunda,
  • Bazı spor dallarına öncelik tanınması dolayısıyla değerlendirmenin aksaması durumunda,
  • Adli yargının geçmişe dönük TAKİ hususunda WADA ve Dopingle Mücadele Kuruluşu ile mutabık olması durumunda.

Belirtilen istisnai durumlar dışında geriye dönük TAKİ başvurusuna izin verilmemektedir.

Acil ilaç kullanımı veya tedavi durumunda nelere dikkat etmeliyim?

  1. Tedavinize başlanmadan hemen önce sağlık görevlilerini sporcu olduğunuz hakkında bilgilendirin ve tedavinizle ilgili tüm dokümanlara ihtiyacınız olduğu konusunda kendilerini uyarın.
  2. Taburcu olmanızın ardından “Sporcu Sağlığı Mobil Uygulaması” aracılığı ile tedavinizde kullanılan ilaçların yasaklı bir etken madde içerip/içermediği bilgisini araştırın.
  3. Eğer tedaviniz yasaklı bir etken madde içeriyor ise, en kısa süre içinde TDMK’yi bilgilendirin. taki@tdmk.org.tr

UNUTULMAMASI GEREKEN HUSUSLAR!

*TAKİ’ye ihtiyaç duyan sporcu başvurusunu katılacağı müsabakadan en az 30 gün önce yapmalıdır.

*Geriye dönük TAKİ başvurusu ancak bazı özel durumlarda mümkündür.

*Eksik başvurular kişilere iade edilir. Başvurular ancak tamamlandıktan sonra değerlendirmeye alınır.

*Bir TAKİ başvuru formunu TDMK’ye ulaştırmış olmanız, TAKİ onayı olarak kabul edilmez.

*Başvurunuzda kullanacağınızı beyan etmiş olduğunuz ilacı TAKİ onayı alınana kadar kullanmamanız gerekmektedir.

*TAKİ başvurunuz ve tıbbi dokümanlarınızın bir kopyasını saklamanız gerekmektedir.

*TAKİ onayınız, belirtilen süre boyunca geçerli olacaktır. TAKİ onayınız, belirtilen sürenin son gününde geçerliliğini yitirecektir. Söz konusu tedaviniz devam ediyorsa, TAKİ onayınızın geçerliliğinin biteceği tarihi hesaplayarak yeni bir başvuru yapmanız gerekmektedir.

*TDMK’den alınan TAKİ onayı ancak ulusal düzeyde geçerlidir.

*Hali hazırda onaylanmış bir TAKİ başvurunuz varsa, tanıması için Uluslararası Federasyona başvurabilirsiniz. Bu TAKİ onayını tanıyıp/tanımama kararı ilgili Uluslararası Federasyon tarafından verilecektir.

*Büyük organizasyonlar (örneğin; olimpiyatlar) için söz konusu organizasyonun TAKİ kuruluna başvurmanız gerekmektedir.