Search
Close this search box.
Search
Close this search box.

Tedavi Amaçlı Kullanım İstisnası (TAKİ) Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Dünya Dopingle Mücadele Ajansı (WADA), sporda ilaçların kötüye kullanımına ilişkin mücadelede artan zorluklara karşı 2004 yılında Dünya Dopingle Mücadele Kuralları’nı (CODE) ve sporda kullanımı yasaklı maddelerin ve yöntemlerin bir bütün olarak yer aldığı Yasaklılar Listesi’ni tüm dünya ülkeleri ile paylaşmıştır. Bu yıldan günümüze tüm sporcular, Yasaklılar Listesi Uluslararası Standardı’na tabidir ve kullanımı yasaklı maddelere dikkat etmeleri gerekir.

Öte yandan, Dünya Dopingle Mücadele Ajansı (WADA), sporcuların spor kariyerleri boyunca belirli hastalıklar veya yaralanmalar sebebiyle ilaç kullanmalarını gerektirecek tıbbi tedavi süreçlerine maruz kalabileceklerini göz önünde bulundurmuş ve bu listede yer alan yasaklı madde veya yöntemlerin tıbbi amaçlarla kullanılmasının gerekli olabileceğini kabul ederek “Tedavi Amaçlı Kullanım İstisnası” (TAKİ) süreçlerini geliştirmiştir. TAKİ, sporcunun, spor hayatına devam ederken gerekli tıbbi tedaviyi görebilmesini sağlar. Sporcular TAKİ için başvuruda bulunabilir ve onay aldıkları takdirde belirli bir süre için yasaklı bir madde veya yöntemi kullanma iznine sahip olabilirler.

Başvuru koşulları, TAKİ başvuru formu, kontrol listeleri, geçmişe dönük başvurular ve acil durumlarda yapılması gerekenler dahil olmak üzere TAKİ sürecinin her basamağı ile ilgili detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

TAKİ Başvuruları Değerlendirme Süreci

Tedavi Amaçlı Kullanım İstisnalarına ilişkin Uluslararası Standart’ın (ISTUE) 5.1 ile 5.3 maddelerine göre Türkiye Dopingle Mücadele Komisyonu, Tedavi Amaçlı Kullanım İstisnası başvurularını değerlendirmek üzere bağımsız uzmanlardan oluşan bir Tedavi Amaçlı Kullanım İstisnası Kurulu (TAKİK) tayin etmiştir. Tedavi Amaçlı Kullanım İstisnası başvuruları bu kurul tarafından değerlendirilmektedir. Değerlendirme sürecinde TAKİK, durumun daha iyi anlaşılabilmesi için sporcudan ilave bilgi, tetkik veya inceleme talep edebilir, uygun gördüğü takdirde başka uzmanların yardımına da başvurabilir.

İstisnai durumlar dışında, Kurul karar sürecini başvuru formunun ve ilgili tüm belgelerin alınmasından itibaren yirmi bir (21) gün içerisinde tamamlar. Bunu takiben TAKİ sonucu, Türkiye Dopingle Mücadele Komisyonu tarafından sporcuya veya sporcu adına iletişimi kuran kişiye yazılı olarak iletilir. Tüm TAKİ sonuçları, sporcunun ADAMS profiline işlenir. Bu sayede, tüm başvurular ve sonuçları Dünya Dopingle Mücadele Ajansı (WADA) tarafından izlenebilmektedir.

Tıbbi Raporların Sunulmasının Önemi

Sporcuların TAKİ başvurusu yaparken dikkat etmesi gereken bazı hususlar vardır. TAKİ Kurulu, başvuruları incelerken tıbbi gereklilikleri ve belirli kriterleri göz önünde bulundurmaktadır. Bu nedenle, sporcuların ilgili tedavi ve tedaviyi gerektiren sağlık durumu ile ilişkili tüm tıbbi raporları, başvuruyla beraber sunması gerekir. Sporcunun, ilgili yasaklı madde veya yöntem içeren tedaviyi gerektiren sağlık durumunun açıkça belgelenmiş olması ve bu belgelerin yasaklı olmayan alternatif yöntemlerin uygulanmama gerekçesini de içermesi gerekir. Sporcular, yasaklı madde veya yöntemi uygulamalarının gerekliliğini göstermek adına detaylı ve anlaşılır bir tedavi planına sahip olmalıdır. Hastalık semptomlarının bu tedavi ile iyileştirildiğinin gösterilmesi veya reçete bilgisi TAKİ onayı almak için tek başına yeterli olmayacaktır.

TAKİ Onayının Yapılacağı Kuruluş

 TAKİ’nin onaylanabilmesi için öncelikle başvurunun doğru kuruluşa ve doğru zamanda yapılması gerekir. Ulusal Düzeyde Sporcular, başvurularını, yasaklı madde veya yöntem içeren tedaviye başlamadan önce Türkiye Dopingle Mücadele Komisyonuna yapmalıdır. Uluslararası Düzeyde Sporcular, TAKİ başvurularını, yine yasaklı madde veya yöntem içeren tedaviye başlamadan önce bağlı oldukları uluslararası federasyona yapmalıdır. Diğer sporcuların önceden TAKİ başvurusunda bulunmasına gerek yoktur. Bu şu anlama gelir; sporcu doping kontrolüne tabi tutulduktan sonra saptanan madde üzerine geçmişe dönük olarak başvuru yapılabilir. Sporcu düzeylerine ilişkin detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

TAKİ Onayı için Gereklilikler

TAKİ başvurularının değerlendirilebilmesi için yapılan başvurunun Yasaklılar Listesi kapsamında olması gerekir. Yasaklılar Listesi kapsamında olmayan ilaçlar için ya da sporcu müsabaka dışı dönemdeyse, yalnızca müsabaka içi dönemde kullanımı yasaklanmış ilaçlar için başvuru yapılmamalıdır. Bu başvurular onay için değerlendirilemez.

TAKİ onayı alabilmek için başlıca dört kriterin karşılanması gerekir. Sporcunun başvurusunun TAKİ kriterlerini karşılaması sporcunun sorumluluğundadır. Sporcu, tıbbi durumunun tedavisi için yasaklı bir maddenin ya da yöntemin gerekli olduğunu ve söz konusu tedavinin, normal sağlık seviyesine dönüşten öte performans artışına yol açmayacağını göstermelidir. Ayrıca, alternatif yasaklı olmayan bir tedavinin mevcut olmadığını belirtmek ya da alternatif tedavilerin denendiği ancak bunlardan fayda görülemediğini ispatlamak da sporcunun sorumluluğundadır. Sporcunun TAKİ başvurusunda bulunduğu tedavi ve tedavi gerekliliğini kanıtlayan tüm tıbbi raporları eksiksiz olarak sunmasıyla, Tedavi Amaçlı Kullanım İstisnası Kurulu (TAKİK), ilgili tedavi için sporcunun doktoru ile hemfikir olabilecektir.

Başvuruların Reddedilmesinin Nedenleri

Her bir TAKİ başvurusu, TAKİ Kuruluna iletilmeden önce TAKİ Sorumlusu tarafından ilk değerlendirmeye tabi tutulur. TAKİ sorumlusu, bu aşamada başvuruya ilişkin tüm dokümanların doğruluğunu teyit ederek TAKİ Kurulu’na sunmaya hazır hale getirir. Başvuru formunda veya ilgili dokümanlarda eksiklik, hata ya da uygunsuzluk tespit edilmesi halinde TAKİ başvurusu değerlendirmeye alınmayabilir.

TAKİ başvurularının, TAKİ Kurulu’na iletilmeden önce sporculara iade edilmesinin en önemli nedenlerinden biri, başvuru formunda gerekli imzaların ve/veya temel tıbbi bilgilerin eksik olması ya da uygun olmayan bir formun başvuru için kullanılmasıdır. Başvuru sürecinin ilk adımında bu tarz problemlerle sık karşılaşılmaktadır. Bu basamağın sorunsuz bir şekilde atlatılmasını sağlamak adına sporcu destek personelinin ve doktorunun sporcuya yardımcı olması, doğru uygulamayı seçerek başvuru formunu okunaklı bir şekilde doldurması ve rehberlik etmesi beklenmektedir.

Benzer Yazılar

Blog-Bitkisel Besin Destek Ürünleri Hakkında Bilmeniz Gerekenler
Blog-SOĞUK ALGINLIĞI İLAÇLARI
blog-DOPİNG NEDİR VE NEDEN TEHLİKELİDİR

Popüler Yazılar

ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNE "DOPİNGLE MÜCADELE VE HUKUK" SEMİNERİ
TÜRKİYE DOPİNGLE MÜCADELE KOMİSYONU YETKİLİLERİ VE DR. MEHMET MUHARREM KASAPOĞLU MECLİSTE BİR ARAYA GELDİ
BAHÇEŞEHİR ÜNİVERSİTESİNDE “DOPİNG VE HUKUK” DERSİ
SPOR BİLİMLERİNDE YAPAY ZEKA ÇALIŞTAYI
19 NİSAN DÜRÜST OYUN GÜNÜ COŞKUYLA KUTLANDI
ATLETİZM FEDERASYONU TOHM ANTRENÖRLERİNE DOPİNGLE MÜCADELE EĞİTİMİ DÜZENLENDİ